Yini i-phishing?
I-Phishing ukuhlaselwa kwe-social engineering lapho umhlaseli adale ikhopi ekhombisayo yewebhusayithi esemthethweni — ngokuvamile ephelele ku-pixel — futhi akhohlise isichaphakazelo ukuthi sifake amagama okuqala lapho. Uma isichaphakazelo sithayipha ifomu, umhlaseli ubamba igama lomsebenzisi, iphasiwedi, nanoma yini eyesibili, bese kuwasebenzisa ukuthatha i-akhawunti langempela ngaphakathi kwamasekhondi.
Igama livela emqathangweni wokuzingela izichaphakazelo ngomgoqozi (ngokuvamile i-imeyli). Ukupelwa kushintshile ukugcizelela ukuthi abahlaseli bavame ukusebenzisa izinombolo zocingo (i-SMS phishing, noma "smishing") nengqalasizinda ebukeka ingeyazochwepheshe.
Kungani i-phishing isalokhu iyisongo esingu-1
Ukuphulwa kwamaakhawunti amakhulu nanamuhla akubandakanyi ukuhakwa, ukuqhekeka kwamagama-imfihlo, noma ukudlula ubethelwano. Kubandakanya umuntu othayipha iphasiwedi esizeni esingamanga. I-Phishing:
- Ishibhile — umhlaseli angathuma izigidi zama-imeyli ngenani le-VPS nesizinda esingamanga
- Kunzima ukuhlunga — amathuluzi wesimanje azulazula emazindeni, asebenzise uku-hosting okusemthethweni, futhi azivumelanise nezihlunga ngesikhathi sangempela
- Asebenza — ngisho nabasebenzisi abazi ngezokuphepha bayawela imizamo ehloselwe kahle (ukuzingela ngemkhonto)
- Ayakhula — i-phishing eyodwa ephumelelayo ivame ukunika ukufinyelela ezinsizeni eziningi ezixhumene ngokusebenzisa kabusha amagama-imfihlo
I-Verizon Data Breach Investigations Report ka-2024 yathola ukuthi i-phishing yayiyivekta yokuqala yokufinyelela ngaphezu kuka-36% wokuphulwa konke — kunakho konke okunye okubanga okukodwa.
Indlela i-phishing yesimanje esebenza ngayo
I-Phishing iye yavela ngale kwawo "amakhosikazi ase-Nigeria" ama-imeyli ka-2000s. Ukuhlaselwa kwe-phishing kwesimanje kuvame ukubandakanya:
1. Umgoqozi okhombisayo
Ngokuvamile i-imeyli, umbhalo, noma umlayezo wengxoxo owenza ukuphuthuma ("Iakhawunti lakho lizomiswa"), ugunya ("ithimba lezokuphepha le-Microsoft"), noma ukufisa ukwazi ("Othile wakubeka ku-isithombe"). Ukuzingela ngemkhonto kuthatha lokhu kude ngemininingwane yomuntu siqu eyathathwa ku-LinkedIn, amadambu okuphulwa, noma ukuxhumana kwangaphambili.
2. Isayithi esingamanga esiphelele nge-pixel
Abahlaseli basebenzisa amathuluzi e-phishing asevelelayo akopisha i-HTML, i-CSS, ne-JavaScript yesayithi eliqondiwe. Amathuluzi amaningi athengiswa njengensiza (i-phishing-as-a-service), ngamadeshi asebenzayo nokusekelwa kwamakhasimende.
3. I-proxy yesikhathi sangempela ye-2FA
Ingxenye eyingozi: amathuluzi wesimanje akabambi nje iphasiwedi yakho. Asebenza njengo umuntu-phakathi-nendlela proxy odlulisa konke okuthayiphayo — kubandakanya nekhodi yakho ye-TOTP — esizeni sangempela ngaphakathi kwamasekhondi, adlule i-2FA eminingi. Leli chwepheshe libizwa ngokuthi umuntu ongalungile-phakathi-nendlela (AiTM) futhi lusetshenziselwa amathuluzi afana ne-Evilginx2 ne-Modlishka.
4. Ukwebiwa kwe-session token
Uma usuqinisekisiwe nge-proxy, umhlaseli ubamba ikhukhi yakho ye-session futhi angayisebenzisa ukuhlala engenile ngisho nasemva kokushintsha iphasiwedi yakho. Yingakho impendulo ye-phishing ihlanganisa ukususa izikathi zokungenela ezisebenzayo, hhayi nje ukujikeleza iphasiwedi.
Yini emisa i-phishing ngempela
Okhiye bezokuphepha be-hardware (FIDO2 / WebAuthn)
Lesi yisigaba sokuzivikela esiphephile ku-phishing ngokwakheka. Uma ungena ngokhiye we-FIDO2, ukhiye wakho uqinisekisa ngokobuchwepheshe isizinda esiqondile sesayithi esicela ukuqinisekiswa. Isayithi esingamanga — nokuba sibukeka siphelele kanjani — sinesizinda esihlukile, ngakho ukhiye wenqaba ukuphendula. Ukuxhumana ngokobuchwepheshe akuqedeki.
I-Google yafaka ngesiqiniseko ama-YubiKey kubo bonke basebenzi abangaphezu kuka-85,000 ngo-2017 futhi yabika akukho ukuhlaselwa kwe-phishing okuphumelelayo emaakhawuntini enkampani eminyakeni emuva kwalokho.
Ama-passkey
Ama-passkey akuvuselela kwe-FIDO2 okuvumelana namakhasimende. Asebenzisa ukubophezela okufanayo kobuchwepheshe futhi akhelwe ku-iOS, Android, macOS, ne-Windows. Uma isayithi osisebenzisayo sisekela ama-passkey, ukunika amandla okukodwa kwenza lelo akhawunti liphephe ku-phishing.
Abaphathi bamagama-imfihlo
Umphathi wamagama-imfihlo ungumugqa wakho wesibili wokuzivikela ngoba ugcwalisa amagama okuqala kuphela esizindeni esiqondile lapho agcinwe khona. Uma uhlala ku-paypaI.com (i-I enkulu) esikhundleni se-paypal.com, umphathi wakho uthule wenqaba ukugcwalisa ifomu. Lowo nqabo uyisixwayiso esikhulu sokuthi into ayilungile.
I-imeyli ne-DNS filtering
Abahlinzeki be-imeyli basebenzisa i-DMARC, i-SPF, ne-DKIM ukubona amakheli omthumeli angamanga. Abahlinzeki besimanje abaminingi babamba imizamo ecacile, kodwa ukuhlaselwa okuqondiwe kusalokhu kuyedlula. Nika amandla amaqhosha "bika i-phishing" kuklayenti yakho yeposi ukuze usize izihlugi zithuthuke.
Izimpawu ezibomvu okufanele uzibheke
Uma uthola umlayezo okucela ukuthi ungene, uqinisekise, noma wenze ngokuphuthuma:
- Ukuphuthuma nezinsongo — "Iakhawunti lakho lizovalwa emahoreni angama-24"
- Ukubingelela okujwayelekile — "Mthetheleli othandekayo" esikhundleni segama lakho
- Amazizinda afanayo —
paypaI.com,app1e.com,secure-microsoft-login.net - Ama-attachment angalindelekile — ikakhulukazi amafayela
.zip,.html, noma.pdfakucela ukuthi ungene ukuze uwabone - Amaphutha olimi noma ukufometha — izinkampani ezinkulu zihlola ama-imeyli azo
- Ukungafani kwesixhumanisi — beka isandla phezu kwesixhumanisi futhi uhlole ukuthi indawo iyafana nombhalo
Uma noma yini izwakala ingalungile, vala i-imeyli. Zulazulela esizeni ngokwakho. Uma kunenkinga yangempela, uzoyibona uma ungena ngomkhuba wakho ovamile.
Okufanele wenze uma uwele kwelinye
Yenza ngokushesha — isivinini sibalulekile ngoba abahlaseli baqala ukusebenzisa amagama okuqala ngaphakathi kwamaminithi.
- Shintsha iphasiwedi ngokushesha kwelinye idivayisi (ucingo lwakho, isibonelo, uma uwele kulo ku-laptop yakho)
- Susa zonke izikathi zokungenela ezisebenzayo ezimiselelweni ze-akhawunti — lokhu kukhupha noma ubani osebenzisa ama-session tokens awebiwe
- Nika amandla i-2FA uma yayingekho, futhi sebenzisa ukhiye we-hardware noma i-passkey uma kungenzeka
- Hlola umsebenzi ongagunyaziwe — ama-imeyli athunyelwe, ukungena kwakamuva, ukushintsha kwezikweletu, imithetho emisha yokudlulisela
- Yazisa isikhungo esithintekayo uma kuyiakhawunti lezimali noma lomsebenzi
- Hlola amanye amaakhawunti asebenzise iphasiwedi efanayo — ngisho noma uqinisekile ukuthi awaphindisebenzisi amagama-imfihlo, hlola
Ukuphothula
I-Phishing ichuma ngoba idlula ubuchwepheshe futhi iqondise abantu. Ukuzivikela okuhle kuvangamanya izigaba ezintathu: abaphathi bamagama-imfihlo (benqaba ukugcwalisa emazindeni angalungile), i-2FA ephikisana ne-phishing (okhiye be-hardware noma ama-passkey abophezele esizindeni sangempela), nokusolisela okunempilo (ungalokothi ungene ngokusuka ku-isixhumanisi se-imeyli).
Nika amandla kokuthathu ku-akhawunti lakho elibaluleke kakhulu — i-imeyli yakho — kuqala. Kusukela lapho, impilo yakho yedijithali iba phephile ngendlela ebalulekile.